زنگوله سازی (چلنگری)

با توجه به اهمیت مستند نگاری رشته های بومی صنایع دستی استان ،حفظ وصیانت ازمواریث فرهنگی بااولویت رشته های درحال منسوخ شدن در نظر عموم و آشنایی بیشتر با صنعت چلنگری(زنگوله سازی) که فعالیتی با سابقه طولانی از صنایع دستی قدیمی شهرستان سرایان محسوب می شود و به شكل حرفه ای كاملاً فعال و شناخته شده در سطح شهرستان در آمده است انجام شده است. با توجه به بررسی های به عمل آمده در خصوص رشته های صنایع دستی اندک هستند و اغلب در حد توصیف و تعریف باقی مانده اند ، اما خوشبختانه این هنردر حال حاضر به عنوان تنها رشته بومی

  • زنگوله سازی (چلنگری)
  • زنگوله سازی (چلنگری)
حسن صفریيكشنبه 30 فروردين 1394 | 9 سال پیشداشتن صدای خوب یکی از ویژگی های خاص زنگوله می باشد و بیشترین كاربرد زنگوله ها برای سگ، گوسفند و شتر می باشد. مراحل ساخت یك نمونه كار در صنعت زنگوله سازی مراحل ساخت یك زنگوله : با توجه به اینکه برای ساخت زنگوله بیشتر از آهن آلات و ورق های دست دوم (گالن های قیر)استفاده می شود مراحل ساخت آن به شرح ذیل می باشد مرحله ی اول : جداسازی مقدار ورق قابل مصرف و صاف كردن و شكل دادن زنگوله از یك ورقه ی آهن. مرحله ی دوم: سوراخ كردن بدنه ی زنگوله و متصل كردن لبه ها بوسیله ی میخ به هم . مرحله ی سوم: گرد كردن و مرتب كردن لبه های كار. مرحله ی چهارم: زه گیری و ایجاد لبه برای الحاق به كلاهك زنگوله.در این مرحله لبه های بدنه را با چكش می كوبند تا نازك تر شود ،این عمل در هنگام ساخت كلاهك هم انجام می شود تا لبه ها راحت تر خم شوند و به داخل هم فرو روند. مرحله ی پنجم: ساخت كلاهك زنگوله مرحله ی ششم: ساخت قلاب داخل زنگوله مرحله ی هفتم: ساخت دسته ی زنگوله مرحله ی هشتم: الحاق دسته و قلاب به كلاهك مرحله ی نهم: الحاق كلاهك به بدنه. بوسیله ی زه هایی كه قبلا در بدنه و لبه های كلاهك ایجاد شده است. مرحله ی دهم: قرار دادن ورقه های نازك برنج داخل زنگوله در مكان های اتصال و اضافه كردن تنوكار بمنظور روان تر شدن برنج ذوب شده و كمك به انجام فرایند ذوب ، و قرار دادن آن در كوره كه تقریبا در مدت زمان 5 الی 6 دقیقه فرآیند ذوب و پر شدن شكاف ها بوسیله ی برنج ذوب شده انجام می شود مرحله ی یازدهم: در این مرحله دو طرف بدنه ی زنگوله به داخل خم می شود تا صدای بهتری از آن بگوش برسد.در واقع در این قسمت دامنه ی آونگ داخل زنگوله بیشتر شده و صدای رساتری شنیده خواهد شد. مرحله ی دوازدهم: الحاق تیرك میانی زنگوله جهت تولید صدا. مرحله ی سیزدهم : سنباده كاری ابزار مورد استفاده در صنعت زنگوله سازی : سندان: پایه ای معمولا از جنس سنگ یا آهن كه در زیر كار قرار می گیرد و در صنعت چلنگری در دو شكل متفاوت و با دو كاربرد متفاوت مورد استفاده قرار می گیرد. نوعی از سندان كه آهن گداخته روی آن صاف و مسطح می شود و به شكل دلخواه در می آید وتقریبا به شكل یك استوانه ی معمولی است نوع دیگر آن كه به شكل كشیده و دارای ضخامت متفاوت در سطح كار است كه در هر قسمت آن بخشی از كار چلنگری و شكل دهی به آهن انجام می شود . سمبه: وسیله ای قلم مانند كه در هنگام كار و برای بریدن و یا سوراخ كردن آهن از آن استفاده می شود ،به این صورت كه قلم بوسیله ی یك انبر مخصوص گرفته می شود و با ضربه ی چكش آهن را می برد و یا سوراخ میكند.بعضی از قلم ها كوچكترند و در هنگام كار برای استفاده های ظریف تر بكار می رود و با دست گرفته می شود. انبرها: انبر معمولی : دارای دسته ی بلندی است كه برای داخل و خارج كردن و چرخاندن فلز در كوره استفاده می شود . انبر قلم گیری : برای گرفتن قلم هنگام قطع آهن گداخته بكار میرود. انبر سرخم : برای ساختن ابزارهایی مثل گلنگ استفاده می شود ، به این صورت كه سرخم انبر كلنگ یا ابزاری شبیه آن را ثابت نگه می دارد تا بعد از گداخته شدن به وسیله ی چكش به شكل دلخواه در آید. انبر های كوجك: برای گرفتن آهن در هنگام چكش كاری در مراحل بعدی كار و شكل دادن به آن كه در اندازه های متفاوتی وجود دارد. كوره: به دو شكل دمی و گازوئیلی در صنعت چلنگری مورد استفاده قرار می گیرد . كوره ی دمی، شكل سنتی و قدیمی كوره های چلنگری است كه با سوخت زغالسنگ و یا زغال معدنی كار می كند وابزاری بادبزن مانند را به كار می اندازد تا دائما كوره را روشن نگه دارد . كوره ی گازوئیلی ،شكل جدید كوره های چلنگری كه با سوخت گازوئیل كار می كند . سنباده: برای صاف و مسطح كردن و از بین بردن ضایعات روی سطح محصول آماده شده كه در دو نوع عاج دار و بدون عاج وجود دارد . چكش: در اندازه ها و شكل های مختلف بسته به نوع كاربرد در قسمتهای مختلف اشكال گوناگون آن مورد استفاده قرار می گیرد. قیچی : برای بریدن آهن بكار میرود . مواد مورد استفاده درصنعت چلنگری: • آهن: در این صنعت معمولا از ضایعات آهن و یا آهنی كه قبلا استفاده شده است هم می توان استفاده كرد . • برنج: كه معمولا از ضایعات آن برای جوش دادن قطعات آهن به هم در مرحله ای كه محصول درون كوره می رود استفاده می شود. به این صورت كه برنج ذوب می شود و تمام شیار ها را پر می كند. همچنین سطح داخلی كار را یكسان كرده و در مورد محصولی مانند زنگوله باعث بهتر شدن صدای آن می شود. • تنوكار: یك نوع ماده ی شیمیایی ،به شكل یك گرد سفید رنگ كه همراه برنج با محصول داخل كوره میرود .این ماده برای جوش دادن قطعات آهن به هم در محصولی مثل زنگوله كاربرد دارد كه با آب تركیب شده و روی قطغات برنج و شكاف های آهن ریخته می شود .ماده ای كه شبیه یك كاتالیزور عمل می كند وروانی و سرعت فعالیت و ذوب برنج را بیشتر می كند. • زغالسنگ ،زغال معدنی و زغال چوب : سوخت كوره است و جهت راه اندازی كوره از آن استفاده می شود. دسته‌بندیصنایع دستیخراسان جنوبیکلید‌واژهزنگولهسازیچلنگریسرایان18824 بازدید
  • کاروانسرای سرایان دوره صفویاین کاروانسرا به شیوه دو ایوانی ساخته شده و فضاهای معماری آن عبارتند از : سردر ورودی که واقع در ضلع جنوبی است و دارای طاق جناغی با تزئینات کاربندی است...
  • آب انبار کاروان سرا دوره صفویاین آب انبار به همراه کاروانسرا ، حمام و بازار ، یک مجموعه فرهنگی را تشکیل می دهند . عناصر معماری بنا شامل سر در ورودی ، پلکان ، پاشیر و مخزن است . سر...
  • خراطییکی از دیگر صنایع دستی شهرستان سرایان که قدمتی دیرینه دارد ، خراطی است . مواد اولیه این هنر خراطی انواع چوب سپیدار می باشد ، ولی آنچه مسلم است هرچه چوب فشرده و محکم تر باشد ، می توان به کارهای ظریف تر پرداخت و دوام آن نیز بیشتر می شود . ابزار کار در قدیم چهارچوبی بود که فقط رکابی داشت و سرو ته چوب را به دهانه آن محکم کرده و توسط کمانی ، چوب را به حرکت دورانی حول محور خود وا می داشتند ، ولی امروزه این قسمت برقی شده و کار خراطان تاحدودی آسان تر شده است . دیگر ابزار کار عبارتند از : انواع مغار (نوعی ابزار که
  • دشت لاله بسطاقیكی از جاذبه های گردشگری شهرستان سرایان دشت لاله های رنگارنگ روستای بسطاق است. این دشت در كنار محور بیرجند سرایان قرار دارد و زیبایی خاصی به دشت بسطاق داده و تراوت و شادابی بهار در این دشت موج می زند
  • باغستان چرمهمنطقه سرسبز و دیدنی و با آب و هوایی سرد و معتدل در ارتفاعات شمال شهر سرایان و واقع در روستای چرمه می باشد که علاوه بر داشتن آب و هوای عالی و مناظر دیدنی ، دارای بافت تاریخی کوهپایه ای می باشد و همچنین آثار تاریخی شامل آسیاب آبی کربلائی حسن که در حال حاضر نیز فعال می باشد و آسیاب های آبی متعدد دیگر به همراه قلعه بادنگ که بر فراز یکی از ارتفاعات شمال روستا واقع گردیده مناظر زیبا و دیدنی را به وجود آورده است.
معرفی و اجرای نحوه کارکرد خرمنکوب قدیمی (بَردو)حسن  صفریحسن صفریمعرفی و اجرای نحوه کارکرد خرمنکوب قدیمی (بَردو)«بردو» صنعتی پرکاربرد دیروز وابزارناشناخته موزه های امروز خرمنکوب های سنتی که در اصطلاح محلی ˈ بَردو ˈ نامیده می شدند در واقع یک ماشین دست ساز چوبی بودند که به وسیله دو گاو و یا دو الاغ بر روی خرمن غلات کشیده و موجب خرد شدن ساقه ها و جدا شدن دانه های گندم از خوشه ها می شد.
دوهوکسپیده اصلانسپیده اصلاندوهوکدوهوک، روستایی چسبیده به بخش دیهوک از توابع شهرستان طبس است. روستایی باقی مانده از دل تاریخ. بناهای روستا هرکدام قصه‌ای از ایلخانیان تا قاجار و پهلوی‌ برای شما بازمی‌گویند. قدم به روستا که بگذارید آنقدر دست نخورده است که گویا تاریخ دست شما را گرفته و به صفحات بسیار ناب اش می‌برد. صفحاتی که کسی تابه‌حال نخوانده است.
مجموعه تاریخی اقامتی چپیلهبوم ما بوم ما مجموعه تاریخی اقامتی چپیلههمت دو پدر و دو پسر در احیا گوشه ای از تاریخ کهن ایران زمین
دیهوک قدیممهدی مخلصیانمهدی مخلصیاندیهوک قدیمدیهوک شهر کوچکی است در شرق شهر طبس. وقتی درباره جاذبه‌های تاریخی آن جستجو کنید به شما اصفهک و نای‌بند پیشنهاد می‌شود. اما گوهری گم شده در دل این شهر است و آن بافت قدیمی این شهر است.
روستای اصفهکپروین هاوشپروین هاوشروستای اصفهکاصفهک، روستایی است در میانه‌ی کویر مرکزی ایران در استان خراسان جنوبی و با مجموعه سکونتگاه های تاریخی که بافت تاریخی آن در چند دهه ی اخیر خالی ازحیات میگردد اما در پی بازسازی و احیای روستا،حیاتی دوباره می‌یابد. روستای اصفهک را میتوان از موفق ‌ترین نمونه‌های بازسازی مشارکتی به دست نیروهای مدنی و متخصص دانست.
مسجد جامع قائنسپیده اصلانسپیده اصلانمسجد جامع قائنخراسان جنوبی، استان یک هزار افسانه قصه ها در خود دارد. شهر به شهر، روستا به روستا هزار داستان دارد این استان. پا به پایش باید بروی نرم و آهسته، پا به سن گذاشته است خراسان. هزاران سال است که رهگذران، شاهان، سواران، زنان و کودکان رفته اند، گاهی هم آمده اند و مانده اند. قصه امروز برای شاهان و سواران و معماران مسجد جامع قاین است.
ارگ فورگمهدی مخلصیانمهدی مخلصیانارگ فورگدرباره روستای فورگ و ارگ آن اندکی پیش از سفرم خواندم و شنیدم. اما شنیدن کی بود مانند دیدن! فورگ روستایی از در بخش درمیان از استان خراسان جنوبی است که در بلندترین نقطه آن ارگی زیبا ساخته شده است.
روستای نای‌بندبابک ارجمندیبابک ارجمندیروستای نای‌بندروستای نای بند، از توابع بخش دیهوک و شهرستان طبس در استان خراسان جنوبی قرار گرفته
رصدگاه سه قلعهحسن  صفریحسن صفریرصدگاه سه قلعهمنطقه سه قلعه دارای ابر ناكی بسیار كم و در نتیجه تعداد شب هایی با آسمان صاف در حدی بسیار فراتر از نیاز متعارف ستاره شناسان آماتور می باشد. تجربیات موجود در شب های رصدی برگزار شده در این مكان، از جمله نهمین رقابت رصدی مسیه ایران، گویای آن است كه در زمانی كه به علت طوفان و گرد و غبار امكان رصد ستارگان در نقاط مجاور این رصدگاه وجود ندارد، ستاره شناسان آماتور شبی پر ستاره و رصدی به یاد ماندنی را در این مكان تجربه می كنند. این مکان به دلیل موقعیت خاص جغرافیایی برای رصد ستارگان به بهشت منجمان معروف است.
پوشش گیاهی خانیکعلی ناصریعلی ناصریپوشش گیاهی خانیکرویش گیاهان در کوهپایه اطراف خانیک البته با وجود کم آبی تغییرات اقلیمی در طبیعت روستا ایجاد شده است وبعضی از گیاهان دیگر در این منطقه رویش نمی کند از پرندگانی این منطقه کبک وسینه سیاه می توان نام برد
رنگین کمان خانیک شاهعلی ناصریعلی ناصریرنگین کمان خانیک شاهرنگین کمان زیبا پس از باران چند روز پیش روستای تاریخی خانیک
سوغات اصفهانرضا دهقانرضا دهقانسوغات اصفهانقصد داریم در این مقاله شما را با سوغات اصفهان، نصف جهان آشنا کنیم. یکی از زیباترین آداب و رسوم مردم ایران خرید سوغاتی و گرفتن هدیه از سفر است. این سوغات ها گواهی، است بر اینکه به یاد عزیزانمان بوده ایم و جای آن ها در این سفر خالی بوده است. امروزه کمتر کسی پیدا می شود که نداند سوغات اصفهان چیست اما در این مقاله با خواص آن و طرز تهیه اش نیز آشنا می شوید..
دشت لاله بسطاقحسن  صفریحسن صفریدشت لاله بسطاقیكی از جاذبه های گردشگری شهرستان سرایان دشت لاله های رنگارنگ روستای بسطاق است. این دشت در كنار محور بیرجند سرایان قرار دارد و زیبایی خاصی به دشت بسطاق داده و تراوت و شادابی بهار در این دشت موج می زند
باغستان چرمهحسن  صفریحسن صفریباغستان چرمهمنطقه سرسبز و دیدنی و با آب و هوایی سرد و معتدل در ارتفاعات شمال شهر سرایان و واقع در روستای چرمه می باشد که علاوه بر داشتن آب و هوای عالی و مناظر دیدنی ، دارای بافت تاریخی کوهپایه ای می باشد و همچنین آثار تاریخی شامل آسیاب آبی کربلائی حسن که در حال حاضر نیز فعال می باشد و آسیاب های آبی متعدد دیگر به همراه قلعه بادنگ که بر فراز یکی از ارتفاعات شمال روستا واقع گردیده مناظر زیبا و دیدنی را به وجود آورده است.
سبد بافهعدنان مرادیعدنان مرادیسبد بافهارغوان یکی از زیباترین درخت های منطقە هورامان و پاوە است...
قلعه خانیکابراهیم حقیقیقلعه خانیکقلعه خانیک، بنایی بسیار قدیمی ساخته شده از خشت و گل و سنگ بر فراز قله شمالی روستای خانیک (شهرستان فردوس) (خانیک شاه) در بخش مرکزی شهرستان فردوس است
کویرهمت آبادمحمود طالبی محمود طالبی کویرهمت آبادکویر همت آباد شهرستان قاینات در خراسان جنوبی؛ نعمت مهمی برای مردم زیرکوه به شمار می رود. این کویر در 65 کیلومتری شهرستان زیرکوه و در نزدیکی روستای همت آباد خواجه قرار دارد. این منطقه با وجود گونه های نادر جانوری و کویر بکر منطقه همت آباد می تواند به جاذبه مهمی برای ورود گردشگران داخلی و خارجی تبدیل شود. کویر همت‌آباد مامن جانوران نایاب کویری و فعال‌ترین اکوسیستم بیابانی کشور است. بهار کویر از نیمه اسفند آغاز می شود و تا اواسط اردیبهشت ماه ادامه می یابد. در این دو ماه زیباترین مناظر طبیعت در خشک ترین مناطق