غارخربس

غارهای خربس روستاى بزرگ خوربیز یا خربس (خربز) (XARBEZ) اکنون کاملاً ویران شده و جز کلاته گورستان و برکه‌اى از آن باقى نمانده است. این روستا حداقل تا ...

غارخربس
هادی کراییچهارشنبه 25 فروردين 1389 | 15 سال پیشغارهای خربس روستاى بزرگ خوربیز یا خربس (خربز) (XARBEZ) اکنون کاملاً ویران شده و جز کلاته گورستان و برکه‌اى از آن باقى نمانده است. این روستا حداقل تا زمان ساسانیان (1400 سال قبل) مکانى آباد و محل تردد سیاحان و کشتى‌بانان بوده است. نام خربس خود واژه‌اى است که در زبان پهلوى از آن مى‌توان نشان یافت. در فاصله 10 کیلومترى غرب شهر قشم، خربز در میانکاسه‌اى وسیع قرار گرفته که اطراف آن را دایره‌وار تپه‌هاى کوتاه و بلند مرجانى پوشانیده‌اند. این ارتفاعات همگى مشرف به شهرند و شهر تا دریا فاصله کوتاهى دارد. در سمت راست، برکه ـ یا آبدان ـ بزرگى است که طاق گهواره‌اى آن نشان‌دهنده قدمت این بنا حداقل تا دوره ساسانى است. در میاندشت خربس، وقتى رو به شمال بایستیم، آثار ساختمانى قلعه مخروبه‌اى از سنگ را مى‌بینیم که احتمال مى‌رود در دوران بعد (از صفویه به بعد) آن سنگ‌چین‌ها را چندبار بازچین کرده و دوباره فروریخته باشد. در جلو همین قلعه، در فاصله‌اى نه چندان دور از غارهاى خربس، گورستانى وسیع و قدیمى وجود دارد که هم گورهاى پیش از اسلام و هم بعد از اسلام در آن دیده مى‌شود. درست مشرف بر این گورستان، در دیواره صخره‌ها و در سینه کوه در ارتفاع 20 تا 30 متر چند دهانه به صورت غار مانند به چشم مى‌خورد که به غارهاى خربس شهرت دارند و درباره آنها سخنان بسیار گفته‌اند. این غارها که از پدیده‌هاى کهن زمین‌شناختى به شمار مى‌روند، همراه با دیگر پدیده‌ها و کوه‌ها و خود جزیره قشم دنباله چین‌خوردگى‌هاى رشته کوه‌هاى زاگرس هستند که در هزاره‌هاى گذشته از زیر آب سربرآورده‌اند. روشن است که این غارها در دوره‌هاى تمدنى بعد دچار دگرگونى و تغییرات دیگرى شده‌اند. غارهاى خربس که از بیرون ساختار ساده و طبیعى و زمین‌شناختى خود را همچنان حفظ کرده‌اند از درون با مجموعه دهلیزها، تالارها و اتاق‌هاى متعدد به ابعاد 5/5 ×4 متر و چشمه‌ها و روزن‌هاى گوناگونى که رو به شمال و جنوب دارند مؤید حضور مردمانى از دوران‌هاى کهن در این جزیره هستند. پیداست که دست آدمیان به مرور زمان و به منظور کاربردهاى گوناگون، شکل و سیماى این غارها و دیواره‌هاى آنها را دگرگون ساخته و مناسب نیازهاى خود درآورده است. ساختار رازآمیز و تودرتوى غارهاى خربس و قرار گرفتن آن بر بلندى کوه این عقیده را دامن زده که اینجا در روزگار مادها نیایشگاه مهر و محلى براى ستودن الهه میترا بوده است. غارهاى خربس را به لحاظ شکل و ساختار با دخمه‌هاى آذربایجان، کردستان، لرستان، بوشهر، اهواز و شوشتر مقایسه مى‌کنند. غارهاى خربس به ویژه از نظر فضاهاى درونى شکل و طرح اولیه خود را حفظ کرده و به همان صورت کهن خود باقى‌مانده است. اما در جانب راست این غارها و در امتداد دیواره بلند و گسترده زیارتگاه شاه شهید، دهلیزها و دالان‌هایى نو به دست سنگتراشان هنرمند روزگار کنونى در دل کوه تراشیده شده تا به عنوان الگویى تازه، به شناسایى غارهاى اصلى یارى رساند. در درون این غارهاى جدید و دهلیزها نقش‌هایى با الهام از طرح‌هاى باستانى کنده شده که همگى از جلوه و نمودى باستانى و حالتى رمزگونه و نمادین برخوردارند. غارهاى خربس را بعضى معبد مهرى مى‌پندارند، بعضى آن را استودان (جاى نگهدارى استخوان‌هاى مردگان پس از مرگ، در آیین زرتشت) مى‌دانند و حدسى که قریب به یقین مى‌تواند باشد این است که این حفره‌هاى دست کنده در دل صخره‌ها اگر استودان (استخوان‌دان) دوره‌هاى پیش از اسلام نباشد، به‌طور مسلم پناهگاه‌هایى است براى مردم بى‌دفاع که روزگارى در دشت هموار خربز زندگى مى‌کرده‌اند و دزدان دریایى با ایلغار و یورش امان آنها را بریده بودند. ناچار، آنان این حفره‌هاى درهم را که از درون با یکدیگر مرتبط هستند در دل این دیواره به صورت غارهاى دست‌کند به وجود آورده‌اند تا به هنگام احساس خطر بتوانند کودکان، زنان و پیرمردها را به درون غارها منزل دهند، نان و آب و غذا نیز لاشه سنگ‌هایى براى دفاع و پرت کردن از ارتقاع در اختیارشان مى‌گذاشته و خود به مقابله با دشمن غارتگر مى‌پرداخته‌اند. این غارهاى دست‌کنده، مجموعه‌اى از حفره‌هایى است که با راهروهاى باریک به همدیگر راه دارند و در تالار مرکزى، که جاى اجتماع بوده و دو تاقچه کوچک جاچراغى نیز ساخته شده است. در پاى دهانه این غارها برکه‌اى براى نگهدارى آب باران وجود دارد که اکثر ایام سال (جز مواقع بى‌بارانى) آب دارد. در روزگار کنونى بر فراز این غار، همیشه یک جفت عقاب ماهیگیر (که از انواع نادر و مرغوب عقاب‌هاى جهانند و در جزیره قشم خوشبختانه فراوانند) به چشم مى‌خورند که در ارتفاعات صخره‌اى لانه دارند و تخم مى‌گذارند. نکته قابل توجه و تأمل در مورد غارهاى خربز وجود خفاش‌هاى دم موشى است که بیشتر در زاویه‌هاى تاریک و بخش انبار ذخایر غار (حفره‌هاى زیرین) زندگى مى‌کنند و مدام نیز مشغول زاد و ولد هستند. کارشناسان محیط زیست به علت کاربرى سموم دفع آفات نباتى و عوارض دیگر، نسل این حیوان در جهان را در حال انقراض مى‌دانند و این جاى امیدوارى است که فعلاً خفاش‌هاى دم موشى در غارهاى خربس در امنیت کامل به سر مى‌برند. روستای خربس (خربــز) روستایی قدیمی بر سر راه قشم به رمچاه و سوزا واقع شده‌است که هم اکنون خالی از سکنه است. دسته‌بندیکوه‌ها و قله‌هاکلید‌واژهغارخربس87804 بازدید
قله قدمگاهبابک ارجمندیبابک ارجمندیقله قدمگاهقدمگاه قله در غرب البرز شرقی قرار گرفته و با ارتفاع حدود ۳۶0۰ متر دومین قله مرتفع شهرستان مهدیشهر در استان سمنان است
کوه اُرِم - قله ارمبابک ارجمندیبابک ارجمندیکوه اُرِم - قله ارمکوه ارم با ۳۳۲۵ متر ارتفاع در جنوب چاشم
خط الراس نرو - اوپرتبابک ارجمندیبابک ارجمندیخط الراس نرو - اوپرتاوپرت مرز بیابان و آبان در فاصله مستقیم ۳۵ کیلومتری از شمال سنگسر (مهدی شهر)
کوه نمک جزیره هرمزمصطفی ربیعی بهشتیمصطفی ربیعی بهشتیکوه نمک جزیره هرمزهرمز جزیره‌ رنگ‌ها‌ و عجایب است. کوه‌های رنگی، صخره‌های عجیب که در اثر فرسایش شکل گرفته‌اند، غارهای نمکی و سواحل رنگارنگ همه و همه باعث می‌شوند، وقتی پا روی این جزیره می‌گذارید، حس کنید وارد سیاره‌ دیگری شده‌اید. دنیایی از شگفتی‌ها که در آن همه چیز برایتان خاص و تازه است.
سنگ آرزوسپیده اصلانسپیده اصلانسنگ آرزوکوه گاوازنگ زنجان، مجموعه ائل داغی، قله سنبله.
فسیل زیباعبدل شعبانیعبدل شعبانیفسیل زیبایک فسیل بسیار زیبا که بر روی تخته سنگی بزرگ در دامنه دره ای مشرف به فین هرمزگان فروردین 98
غار گهرهعبدل شعبانیعبدل شعبانیغار گهرهاین غار در غرب محله چلو روستای گهره واقع است بعد از سد گهره
شباهت سنگ نگاره های پیش از تاریخ ایران با نقاشی های کهن غار لاسکو در فرانسهمحمد ناصری فردمحمد ناصری فردشباهت سنگ نگاره های پیش از تاریخ ایران با نقاشی های کهن غار لاسکو در فرانسهاز منظر سنگ نگاره های کهن، می توان نگاه ساده و پیچیده نگارگران اعصار کهن را رصد کرد.
طبیعت بکر زاگرس مرکزیمهرداد زینلیانمهرداد زینلیانطبیعت بکر زاگرس مرکزیروستای پِِز علیا، بخش زلقی، شهرستان الیگودرز، استان لرستان
شباهت های جهانی بزکوهی  Ibexمحمد ناصری فردمحمد ناصری فردشباهت های جهانی بزکوهی Ibexبزکوهی نماد ایران باستان بوده است
فنجان نماها Cupmarksمحمد ناصری فردمحمد ناصری فردفنجان نماها Cupmarksفنجان ها عمری به سان عمر بشر روی کره زمین دارند
جاذبه های غار علیصدرعبدل شعبانیعبدل شعبانیجاذبه های غار علیصدراین اثر طبیعی بسیار زیبا و شگفت انگیز شما را شگفت زده میکند
شیرین خفته (بانوی خفته)نادر چقاجردینادر چقاجردیشیرین خفته (بانوی خفته)هنگام حرکت به سمت کرمانشاه در مسیر صحنه به بیستون و از فاصله ۱۰ کیلومتری بیستون، کوه بیستون و صخره های پشت آن تصویر جالبی را در ذهن انسان تداعی میکنند. دست طبیعت صخره ها را به شکل یک زن که به به پشت بر روی زمین خوابیده درآورده است.
پارک کوهستانی صفهمهرداد زینلیانمهرداد زینلیانپارک کوهستانی صفهبام زیبای شهر اصفهان در جنوبی ترین نقطه شهر