شهر تاریخی زنجان

حمدالله مستوفی، تاریخ‌نگار نامدار، بنیاد شهر زنجان را از اردشیر بابکان، سردودمان ساسانیان دانسته و نام نخستین این شهر را شهین ذکر کرده‌است. در لغتنامه...

شهر تاریخی زنجان
فاطمه وفائیان دوشنبه 21 آبان 1386 | 18 سال پیشحمدالله مستوفی، تاریخ‌نگار نامدار، بنیاد شهر زنجان را از اردشیر بابکان، سردودمان ساسانیان دانسته و نام نخستین این شهر را شهین ذکر کرده‌است. در لغتنامهٔ دهخدا هم در سرواژهٔ شهین چنین نوشته است: "شهین نام شهر زنگان است و معرب آن زنجان باشد و گویند این شهر را اردشیر بابکان بنا كرده است."[۲] شهر تاریخی زنجان به لحاظ وجود مقاومتهای مردمی و منطقه‌ای درمقابل سپاهیان اسلام از شهرهای دشوارگشا بوده است، درسال ۲۴ هجری قمری به دست براء بن عازب سردار تخریب شده، که این محل خاستگاه اولیه بوده و در شمال شرقی شهر فعلی قرار داشته است. آثار و بقایای نخستین استقرار شهر که دراصطلاح کهن دژ نامیده می‌‌شود تا سال ۱۳۰۰ هجری شمسی پا برجا بوده و در جریان ساختمان (خیابان فرهنگ) تسطیح شده است. قبرستان شهر در حد جنوب شرقی محل استقرار و در داخل حد طبیعی سیلاب شرق شهر منطبق بر (خیابان امام) فعلی تا (فدائیان اسلام) بوده است. در احیاء مجدد و گسترش آن، در اوایل دوران اسلامی، شهر اندکی به طرف غرب استقرار نخستین، در ساحل چپ سیلاب قدیمی که امروزه منطبق بر خیابان (استانداری) است کشیده شد، برجستگی کهن دژ این دوره در محله فعلی (نصرالله خان) بوده که در سال ۱۳۴۰ تسطیح و محل آن به دبیرستانهای دخترانه تبدیل شده است. گسترش شهر در این دوره به طرف شرق محل مورد بحث که اراضی شهری قابل استفاده در شهرسازی بوده، امتداد یافت. حمدالله مستوفی درنزهة القلوب دور باروی شهر را ده هزار گام ذکر نموده که در حدود ۵/۴ کیلومتر است و از قلعه کنونی سهر اندکی بزرگ‌تر بوده به طوری که دامنه استقرار تا حد سیلاب شرقی کشیده شده است. قول حمدالله مستوفی یافته‌های باستان‌شناسی مطابقت دارد چنان که در اراضی شرقی خارج از دیوار قلعه، آثار قرن شش هجری قمری در عمق ۲ متری ازکف معابر فعلی قرار گرفته و قابل رؤیت است. کتب صورالاقالیم از مزار اکابر و اولیاء وجود درشهر، قبور شیخ اخی فرج زنگانی و استاد عبدالغفار سکاک و عیسی کاشانی را نام برده است. این شهر برای بار دوم در پاییز سال ۶۲۸ هجری قمری در فتنه مغول تخریب شده و شدت آن به حدی بود که شهر برای مدتی از قید حیات ساقط شد. به ویژه انتخاب سلطانیه به پایتختی در دوران ایلخانی و گسترش شهر مزبور در ایام حکومت غازان خان و خدابنده و اولجایتو در اواخر قرن هفتم هجری قمری، به علت نزدیکی این دو شهر، در متروکه شدن شهر زنجان عامل تعیین کننده‌ای بود، به عبارت دیگر در تمام ایام شکوفایی شهر سلطانیه، شهر زنجان به حالت نیمه ویران باقی مانده است. سلطانیه پس از برچیده شدن حکومت ایلخانی به قول دونالد ویلبر «به علت اینکه شهر درراستای راههای تجارتی قرار نداشت و عدم جاذبه‌های شهری در آن سریعتر از آنچه که آبادشده بود، تخریب و متروک گردید». که خود دلیل قاطعی برای توسعه شهر زنجان بوده است. این شهر مجدداً توسعه یافته و از طالع بد برای بار سوم در نیمه دوم قرن هشتم هجری قمری با یورش وحشیانه تیمور لنگ مواجه و پس ازقتل عام اهالی به طور مکلی با خاک یکسان شد. کلاویخو سفیر پادشاه اسپانیا در دربار میرانشاه از نوادگان تیمور در نیمه اول قرن نهم هجری درسفر نامه خود، قسمت اعظم شهر زنجان راغیر مسکون و مخروبه ذکر نموده و حصار شهررا غیر قابل تعمیر دانسته ومی نویسد: «درشب هنگام به محلی رسیدیم که به زنجان معروف است و بیشترقسمت‌های این شهر غیر مسکون است اما گویی که در گذشته این شهر یکی از بزرگ‌ترین شهرهای ایران بوده است. این شهر دردشتی درمیان دو کوه بلند که لخت و خالی از جنگل هستند قرار دارد. ما دیدیم که حصار شهر دیگر قابل تعمیر نیست اما در داخل حصار هنوز خانه‌ها و مساجد بسیاری هم چنان استوار و پابر جا بودند و در خیابانهای آن نهرهایی می‌‌گذشت اما همه اینها اینک خشک و بی آب هستند.» شاردن سیاح فرانسوی که به سال ۱۶۷۲ میلادی از شهر زنجان بازدید نموده می‌‌نویسد: «هنوز در حوالی یک مایل و بیشترآثارو بقایای مخروبه مشاهده می‌‌شود». موارد دیگری از این مقولات بیانگر این حقیقت است که شهر زنجان تا اواخر قرن نهم هجری قمری غیر مسکون و مخروبه بوده است. در دوران صفویه که آرامش نسبی در منطقه‌ها حاکم بوده شهر تجدید بنا شده و مجدداًً تکاپوی حیات در آن آغاز گردیده است. حال با توجه به گزارش سیاحان و جهانگردان و هم چنین مطالعه متون تاریخی و بررسیهای باستان‌شناسی معلوم می‌‌شود علی رقم قدمت سه هزار ساله، کلیه آثار فعلی وبافت شهری نسبتاً جدید است. به عبارت دیگر با عنایت به آنچه که اجمالاً بیان شد شهر زنجان در دوره‌های مختلف بر اثر هجوم دشمن تخریب و به مرور شهر جدید بر روی خرابه‌های قدیمی احیاء شده است. ذکر این نکته ضرورت دارد که علت انطباق و احیاء شهر در محل فعلی، معلول جاذبه‌های شهری منطقه‌ای ازجمله وجود سفره‌های آب زیرزمینی، استفاده مجدد از قنوات قدیمی، دسترسی و مورد استفاده قار دادن زنجان چای، اوضاع توپوگرافی محلی و بالاخره عامل تعیین کننده استقرار شهر درسر راه تجاری و استراتژیکی فلات مرکزی ایران و ارتباط آن با آذربایجان و لزوم اتراق کاروان ها، بازسازی شهرزنجان را منطبق بر خرابه‌های قدیمی، امری لازم و ضروری می‌‌نموده است. شهر فعلی از دوران صفویه تکوین و توسعه پیدا کرده است، خاستگاه اولیه شهر در این دوره از تجدیدبنا، به لحاظ استفاده ازامکانات و استعدادهای بالقوه شهری و زیستی در حد نهایی اراضی شهری در جنوب، در ساحل راست رودخانه زنجان رود قرار گرفته است. جهت توسعه و رشد شهری از نظر توپوگرافی و وجود اختلاف ارتفاع در ح جنوبی شهر و دارا بودن شیب نسبتاً تنا تا کف رودخانه زنجان رود که استقرارهای شهری را با مشکلات جدی مواجه می‌‌سازد، به طرف شمال امری اجباری و قطعی بوده است. به هر حال گسترش شهر هنوز محدود به مسیلهای شرقی و غربی بوده که محل استقرارشهر به صورت دلتا نسبت به زنجان رود است. با تحلیل و توجیه عوامل و عناصر شهری از قبیل قبرستانهای قدیمی و مناطقی تحت عنوان (کولوک)که تا امروز باقی مانده، شکل گیری و گسترش شهر را می‌‌توان پیگیری و تبیین نمود قدیمی‌ترین عنصر، متعلق به اواسط دوران صفویه است که به نام کاروانسرای سنگیواقع در قسمت شرقی کهن دژ در ورودی شهر به اسم دروازه همدان قراردارد. این کاروانسرا که هم اکنون قسمت اعظم آن از میان رفته و به اداره اوقاف تبدیل شدهاست، یادگاری از دوران شاه عباس دوم می‌‌باشد. بدین ترتیب قبل از احداث مجموعه بازار زنجان در دوران آقا محمد خان قاجار(۱۲۰۰ هجری قمری)، میادین آهنگران و راسته صباغها با عنایت به نقش عملکردی شهر که در مقدمه بیان شد، از عناصر اصلی آن محسوب می‌‌شوندکه این عناصر نسبت به شارستان مرکزیت دارد. در دوران آقا محمد خان قاجار با توسعه نسبی شهر در حد قلعه فعلی که خود از مسیلهای طبیعی الهام گرفته، مجموعه بازار به مثابه قطب واحد اقتصادی، خدماتی و فرهنگی منسجم‌ترین عنصر شهری را به وجود آورده است و با عنایت به پدیده‌های مختلف اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و عملکردی، و ... به طوری که در زندگی روزمره شهری نقش اساسی داشته باشد، محله بندی شهر صورت گرفته است. در این دوره به طور کلی شهر به سه منطقه تقسیم شده، نخست منطقه مرکزی شهر با جای گرفتن مراکز حکومتی، اداری و مذهبی در آن موجودیت یافته و فاقد اسم خاصی بوده است. اراضی و محدثات واقع در شرق محدوده مرکزی در مجموعه بازار تحت عنوان یوخاری باش و افراد ساکن در این منطقه در کلیات با همین عنوان مشخص شده و از نظر اقتصادی (در اوایل دوران قاجار) از ظرفیت بالایی برخوردار بوده اند. اراضی و محدثات واقع در غرب محدوده مرکزی به نام اشاقه باش موسوم شده است. در این تقسیم بندی هر یک از مناطق دوگانه (اشاقه باش و یوخاری باش) از نظر زندگی روزمره و مقررات اجتماعی، دارای امکانات فیزیکی و کالبدی دارای وحدت و هم آهنگی کامل است. محلات از نام بانی مساجد و تکایا الهام گرفته و یا با انتساب به صنف خاصی نام گذاری شده اند. محلات قدیمی دارای عناصر شهری منسجم تری بوده و به عنوان مراکزمحله‌ای نقش اساسی را در زندگی عمومی ایفا می‌‌کند. این محلات از نظر فیزیکی دارای الگوی خاصی است، بدین ترتیب که به عناصری از قبیل مسجد، تکیه، حمام، مراکز خرید روزانه، مراکز خدماتی، آب انبار، فضای مشاعی جهت انجام مراسم مذهبی، سنتی و تجمع های عمومی و بالاخره محل بازیهای کودکانه مجهزند. به طوری که این مراکز تا امروز با حفظ عملکردهای نخستین در تکاپوی حیات در محلات نقش اساسی دارند. نمونه‌های بارز آن محلات دود قلی، مسجد یری پایین، نصرالله خان، محله زینبیه و محله قهرمان می‌‌باشند و تقریباً سایر محلات دارای چنین خصیصه بارز و روشن اند که با گسترش تدریجی شهر نسبت به مرکزیت کهن دژ و سپس مجموعه بازار با انسجام معقول و منطقی جای گرفته اند. به طور کلی ۱۸ محله در داخل قلعه و ۹ محله درخارج از قلعه تا اواخر دوران پهلوی ضمن گسترش تدریجی مستقر شده اند. روند گسترش تا اواخر دوران قاجار بسیار بطئی ودر سطح قلعه به میزان ۱۸۵ هکتار بوده است، از حد فاصل اواخر دوران قاجار تا اواخر دوران پهلوی با افزایش محلات خارج از قلعه وسعت شهر به میزان تقریبی ۴۸۰ هکتار گسترش یافته است. شهر فعلی در مساحتی معادل ۱۲۵۷ هکتار مستقر شده که به استناد ضوابط طرح جامع مصوب پیش بینی شده در سال ۱۳۷۵ وسعت آن به میزان ۴۴۵۰ هکتار افزایش می‌‌یابد. زبان مردم زنجان همانند بیشتر شهرهای نواحی آذربایجان، ترکی آذربایجانی تالشی و تاتی است. دسته‌بندی سایر ویژگیهای فرهنگی زنجان کلید‌واژه شهرتاریخیزنجان101K بازدید
ارزش و اهمیت سنگ‌نگاره‌های یافت شده در ایرانمحمد ناصری فردمحمد ناصری فردارزش و اهمیت سنگ‌نگاره‌های یافت شده در ایرانیکی از مهم‌ترین منبع‌های شناخت تکاملی بشر، میلیون‌ها سنگ‌نگاره‌های کهنی است؛ که در جای جای دنیا کشف شده است.
جشن چهارشنبه سوری در ایران و دیگر نقاط جهانمحمد ناصری فردمحمد ناصری فردجشن چهارشنبه سوری در ایران و دیگر نقاط جهانچهارشنبه سوری در ایران یکی از آئین های کهن ایرانیان جشن چهارشنبه سوری یا به عبارتی دیگر چار شنبه سوری است. ایرانیان آخرین سه شنبه سال خورشیدی را با بر افروختن آتش و پریدن از روی آن به استقبال نوروز می روند. چهار شنبه سوری، یک جشن بهاری است که پیش از رسیدن نوروز برگزار می شود.
از هنر سنگ تا هنر سفالمحمد ناصری فردمحمد ناصری فرداز هنر سنگ تا هنر سفالمطالعات و بررسی های دو دهه ی ما بر روی نقاشی های کهن غارها و کوه های نقاط مختلف ایران، نشان از یک سیر در هم تنیده از پیام و مضمون در نقاشی های کهن غارها و کوه های ایران و طرح های روی سفالینه های پیش از تاریخ ایران دارد.
اسرار و چرایی گیاه هوم و نقش بزکوهیمحمد ناصری فردمحمد ناصری فرداسرار و چرایی گیاه هوم و نقش بزکوهیرنگین نگاره های pictographs کهن مکشوفه در خراسان شمالی، با قدمت حدود هزاره ی دهم پ.م. که بزکوهی و گیاه هوم Ephedra را در کنار هم می بینیم. در هزاره های بعد (حدود هزاره سوم پ.م.)، همان پیوستگی بر روی کاسه های گِلی گذشتگان با همان شباهت و پیام هم دیده می شود؟!
معرفی و اجرای نحوه کارکرد خرمنکوب قدیمی (بَردو)حسن  صفریحسن صفریمعرفی و اجرای نحوه کارکرد خرمنکوب قدیمی (بَردو)«بردو» صنعتی پرکاربرد دیروز وابزارناشناخته موزه های امروز خرمنکوب های سنتی که در اصطلاح محلی ˈ بَردو ˈ نامیده می شدند در واقع یک ماشین دست ساز چوبی بودند که به وسیله دو گاو و یا دو الاغ بر روی خرمن غلات کشیده و موجب خرد شدن ساقه ها و جدا شدن دانه های گندم از خوشه ها می شد.
فرهنگ قناعت در دستبافتهء ایرانی، جولوکن پلاسسپیده اصلانسپیده اصلانفرهنگ قناعت در دستبافتهء ایرانی، جولوکن پلاسجولوکن پلاس دست بافته مردم ایران زمین، بخشی از فرهنگ گسترده قناعت در مردم سرزمین پارس و نقطه ای روشن در آئین آشتی با طبیعت است.
رد پاهایی از فرازمینی ها در میان سنگ نگاره های کهن ایران و پرومحمد ناصری فردمحمد ناصری فردرد پاهایی از فرازمینی ها در میان سنگ نگاره های کهن ایران و پرومقایسه و تطبیق برخی از نقوش سنگ نگاره های ایران (کوه های تیمره در اطراف خمین) و کشور پرو در آمریکای جنوبی ، افرادی با کلاه خودهای مشابه و اجزای انسانی خاص (هاله ای از نور). گویی همه آنها بدست یک هنرمند در آن سرزمین های دور از هم حک شده است!
آرامگاه چلپی اوغلوسپیده اصلانسپیده اصلانآرامگاه چلپی اوغلوبنای آرامگاه منتسب به عارف چلپی است. وی نوه ی مولانا جلاالدین محمد بلخی است. چلپی اوغلو عارفی شاعر و اهل سیر و سیاحت بود. او یک سال را در سلطانیه زنجان، پایتخت ایلخانیان سپری کرد و به عرفای شهر شیوه رقص سماع آموخت.
آوای سنگ؛ گزارشی از سنگ نگاره های منطقه تیمرهپروین هاوشپروین هاوشآوای سنگ؛ گزارشی از سنگ نگاره های منطقه تیمرهبا گذر از منطقه تیمره واقع در دشت گلپایگان، متوجه نماد‌ها و سنگ نگاره های فراوانی از نقوش انسانی و حیوانی گرفته تا نشانه‌ها و سنگ نوشته‌هایی نقش بسته بر صخره های سنگی در منطقه می‌شویم
برند خارجی یا لباس داخلی در مذاق میرزا محمدتقی‌خان فراهانی (امیر کبیر)سپیده اصلانسپیده اصلانبرند خارجی یا لباس داخلی در مذاق میرزا محمدتقی‌خان فراهانی (امیر کبیر)امیر کبیر اهمیت بالایی به استفاده از پوشش و دستبافته های داخلی می‌داد. تمام پوشش خود را از کالای با ارزش داخلی تهیه می‌کرد.
پمبه یا پنبهسپیده اصلانسپیده اصلانپمبه یا پنبهواژه پمبه در زبان طبری آن چیزی که مظهر لطافت و نرمی است پنبه نامیده می شود. امروزه این لغت با کلمه پنبه جایگزین شده است.
فنجانماهای  Cup Marks عصاره گیری آیینی و...محمد ناصری فردمحمد ناصری فردفنجانماهای Cup Marks عصاره گیری آیینی و...اغلب این فنجان نماها بر فراز کوه های کم ارتفاع ایجاد شده اند و کارکردهای عصاره گیری، بویژه از گیاه هوم برای اجرای مراسم هیومه داشته است. در کنار آن کار، برای کوبیدن دانه ها و ساقه های خشک گیاهان نیز کاربرد داشته است.
ایرانیان از اولین مخترعان خط بوده‌اندمحمد ناصری فردمحمد ناصری فردایرانیان از اولین مخترعان خط بوده‌اندباستان شناس فرانسوی، با رمزگشایی نخستین خط عیلامی که قدمتی بیش از چهار هزار سال دارد، ایرانیان را نخستین مخترعان خط در کنار تمدن بین النهرین اعلام کرد.
سنگ نگاره ها، کهن الگوی های زیست بشر.محمد ناصری فردمحمد ناصری فردسنگ نگاره ها، کهن الگوی های زیست بشر.سنگ نگاره ها، کهن الگوی های زیست بشرند که از پنجره های آنها می توان کلیه ابعاد زیستی انسان های گذشته را رصد کرد. اگر جه در ایران مورد بی مهری بعضی هاست.
گیاه مانایی، هوم یا Ephedraمحمد ناصری فردمحمد ناصری فردگیاه مانایی، هوم یا Ephedraهوم یا درخت زندگی، که ریشه در عمق حیات و زیست ساکنان فلات ایران، بویژه ایرانیان باستان طی هزاره ها داشته است. جالب اینکه اکثر پژوهشگران و محققین ایرانی در عرصه های مرتبط چون: ادبیات، اسطوره شناسی، باستان شناسی، جامعه شناسی، انسان شناسی، تاریخ، فرهنگ، گیاه شناسی و حتی علاقه مندان به ایران شناسی و زیست ساکنان این سرزمین، آن گیاه مقدس و اسطوره ای را ندیده و شاید نمی شناسند.
سنگ نگاره های تیمرهبابک ارجمندیبابک ارجمندیسنگ نگاره های تیمرهسنگ نگاره ها یکی از کهن‌ترین هنرهای بشر است که از انسان‌های نخستین به یادگار مانده است
نقش گوزن زرد ایرانی در میان رنگین نگاره های pictographs کهن غارهای کوهدشت لرستانمحمد ناصری فردمحمد ناصری فردنقش گوزن زرد ایرانی در میان رنگین نگاره های pictographs کهن غارهای کوهدشت لرستاننقش یک گوزن زرد ایرانی که با رنگ قرمز (pictograph) در یکی از غارهای کوهدشت لرستان ایجاد شده است.
سکه های ساسانینمای ایران نمای ایران سکه های ساسانیسلسله ساسانی آخرین سلسله قدرمت و جهانی ایران بود. آنها خود را نوادگان و وارثان امپراطوری هخامنشیان می دانستند
یک امپراتوری تازه متولد، امپراتوری روم و سرزمین هایش را به تسخیر خود درآوردفاطمه کریمیانفاطمه کریمیانیک امپراتوری تازه متولد، امپراتوری روم و سرزمین هایش را به تسخیر خود درآورددر قرن ششم میلادی، قدرت نظامی و فرهنگی ساسانیان با پادشاهی خسرو اول، که در سال 531 میلادی به قدرت رسید، به اوج خود رسید
دریاچه کویر دریاچه کویر شنبه به در زوارهاهالی زواره بعد از ظهر اولین شنبۀ سال نو ...
تخت سلیمان؛ زندان سلیمانسپیده اصلانسپیده اصلانتخت سلیمان؛ زندان سلیمانانسان همواره از ناشناخته ها هراس دارد.تخت سلیمان مجموعه ای از تاریخ و افسانه است. در بازدید از این مجموعه تاریخی که شامل دو بخش اصلی تخت سلیمان و زندان سلیمان می باشد. راهنمایان محلی به شما توصیه اکید خواهند کرد که بعد از غروب آفتاب، در اطراف مجموعه کوه زندان سلیمان تردد نکنید. آن ها باور دارند صدای ناله های غریبی که شب ها از منطقه شنیده می شود از دیو های اسیری بر میاید که در مجموعه کوه هستند.
موج های یخ زدهسپیده اصلانسپیده اصلانموج های یخ زدهتفرجگاه حسن ابدال در استان زنجان شامل یك منطقه كوهپایه ای و سد حسن ابدال می‌باشد. این مجموعه در ۱۰ کیلومتری شهر زنجان به سمت تهران پس از عبور از روستای حسن ابدال واقع شده است.
سنگ آرزوسپیده اصلانسپیده اصلانسنگ آرزوکوه گاوازنگ زنجان، مجموعه ائل داغی، قله سنبله.
گنبد سلطانیهسپیده اصلانسپیده اصلانگنبد سلطانیهاز عظیم ترین بناهای آرامگاهی دوران اسلامی در ایران است که پس از کلیسای جامع مریم مقدس در فلورانس ایتالیا و مسجد ایا صوفیه استانبول سومین گنبد بزرگ آجری در جهان به شمار می رود.
شباهت سنگ نگاره های پیش از تاریخ ایران با نقاشی های کهن غار لاسکو در فرانسهمحمد ناصری فردمحمد ناصری فردشباهت سنگ نگاره های پیش از تاریخ ایران با نقاشی های کهن غار لاسکو در فرانسههنرهای صخره ای کهن ایران، دارای شباهت های ظاهری و پیامی متعدد با نقاشی های کهن خیلی از نقاط جهان هستند.
لرهای ایران و ایلمایی هامحمد ناصری فردمحمد ناصری فردلرهای ایران و ایلمایی هاپوشش های ساده هم می نواند معرف نمادهای مشترک فرهنگی تاریخی جوامع بشری باشد.
رصدگاه سه قلعهحسن  صفریحسن صفریرصدگاه سه قلعهمنطقه سه قلعه دارای ابر ناكی بسیار كم و در نتیجه تعداد شب هایی با آسمان صاف در حدی بسیار فراتر از نیاز متعارف ستاره شناسان آماتور می باشد. تجربیات موجود در شب های رصدی برگزار شده در این مكان، از جمله نهمین رقابت رصدی مسیه ایران، گویای آن است كه در زمانی كه به علت طوفان و گرد و غبار امكان رصد ستارگان در نقاط مجاور این رصدگاه وجود ندارد، ستاره شناسان آماتور شبی پر ستاره و رصدی به یاد ماندنی را در این مكان تجربه می كنند. این مکان به دلیل موقعیت خاص جغرافیایی برای رصد ستارگان به بهشت منجمان معروف است.
سنگ نگاره های سونگون ارسباران - آذربایجان شرقیمحمد ناصری فردمحمد ناصری فردسنگ نگاره های سونگون ارسباران - آذربایجان شرقیسنگ نگاره ها، یکی از منابع کهن فرهنگی جوامع بشری محسوب می شوند. ارزش و اهیمیت آنها با دانش تخصصی و میزان علاقه مندی متولیان امور و مردم رابطه مستقیم دارد.
سیر هنر کهن ایران به دیگر نقاط جهانمحمد ناصری فردمحمد ناصری فردسیر هنر کهن ایران به دیگر نقاط جهاندر گذشته های دور هنر یک زبان مشترک جهانی بوده است.
ننه پیر و چرخ نخ ریسی(دوک dok) در باور اهالی روستای خان آبادتقی قاسمیتقی قاسمیننه پیر و چرخ نخ ریسی(دوک dok) در باور اهالی روستای خان آباددر باور اهالی روستای خان آباد،در اولین روز بعد از ششله یعنی هفتم اسفند ماه ننه پیر از پشکل پناه می آید و دوک نخ ریسی چوبی خود را آتش میزند تا به آب شدن یخها کمک کند و گرمابخش زمین باشد
پخت نان شب عید در روستای خان آبادتقی قاسمیتقی قاسمیپخت نان شب عید در روستای خان آبادپخت نان شب عید از جمله فعالیت های بانوان روستای خان آباد از قدیم تا به حال است.در گذشته روستائیان تمام مایحتاج نان خود را طبخ می كردند.در واقع زنجیره تولید گندم تا پخت نان (شامل كشت،داشت و برداشت گندم به عنوان ماده اصلی پخت نان، آسیاب كردن گندم و در نهایت تولید نان) توسط مردم روستا انجام میشد.
رفتن به میهمانی های شبانه، #شب_نشینی و خوردن #شب_چرهتقی قاسمیتقی قاسمیرفتن به میهمانی های شبانه، #شب_نشینی و خوردن #شب_چرهشب نشینی از کارهای متداول اهالی خان آباد است. شب­ نشینی در اواخر #پاییز و فصل زمستان بیشتر صورت می­گیرد چرا که عموما در روستاها بعد از برداشت محصول در فصل پاییز، اوقات فراغت و بیکاری روستائیان آغاز شده و تا پایان زمستان ادامه پیدا می­کند.
نقوش انسان های فرا زمینیمحمد ناصری فردمحمد ناصری فردنقوش انسان های فرا زمینینقاشی های درون غارهاو کوه های ایران، اسناد دست اولی هستند که با کشف آنها نگاه به تاریخ و هنر بشر متحول می شود.
سنگ‌نگاره‌های ایران، زبان مشترک جهانی   Iran Petroglyphs; Universal Common Languageمحمد ناصری فردمحمد ناصری فردسنگ‌نگاره‌های ایران، زبان مشترک جهانی Iran Petroglyphs; Universal Common Languageکتاب مذکور، در تاریخ ششم آذر ماه سال 1395 در خانه اندیشمندان تهران رو نمایی شد و مورد استقبال متخصصین : جامعه‌شناسی، انسان‌شناسی، تبار شناسی، باستان شناسی، متخصصین رقص‌های آیینی و جادونگاری، متخصصین خط و پژوهشگران عرصه‌های گوناگون خط از تصویری تا الفبایی (سیر تطورّ) ، متخصصین هنرهای نمایشی، سیر هنر کهن در ایران و جهان (پژوهش هنر)، اسطوره‌شناسی، متخصصین تاریخ، متخصصین گردشگری، زمین‌شناسان، زیست‌شناسان، متخصصین جغرافیای اقلیمی، گرافیست‌ها، نمادشناسان و کسانی که به ایران عزیز عشق می‌ورزند، واقع شد.
آبان ماه و آغاز مراسم بام اندود (بون انید) در روستای خان آبادتقی قاسمیتقی قاسمیآبان ماه و آغاز مراسم بام اندود (بون انید) در روستای خان آبادزندگی روستایی حاکم بر خان آباد در حدود 50 سال پیش صرف نظر از سختی هایی که داشت،شیرینی های خاص خود را هم در پی داشت .مردان و زنان و همه اهل خانواده در تمام فصول سال مشغول کار و فعالیت بودند که همین تلاشهای روزمره باعث می شد کمتر فردی مبتلا به بیماری های رایج این روزه از قبیل بالابودن چربی و قند خون ....باشد...
تهیه شیره انگور ،روستای خان آبادتقی قاسمیتقی قاسمیتهیه شیره انگور ،روستای خان آبادمراسم تهیه شیره انگور توسط بانوان روستای خان آباد روستای خان‌آباد از توابع شهرستان خمین است که بانوان با حضور در باغ‌های انگور و تاکستان‌های روستا، انگورها رسیده و مرغوب را برداشت کرده و به محلی مناسب که معمولا حیاط خانه روستایی است انتقال می‌دهند و به تمیز کردن و شستن آنها می‌پردازند.در برداشت و تمیز کردن و همچنین شستشوی انگورها، تمام اعضای خانواده از کودکانی که توانایی کمک دارند تا بزرگترها و مردان شرکت و با صمیمیت خاصی با یکدیگر همکاری می‌کنند، در بعضی از مواقع نیز همسایگان به کمک می‌آیند که در گذشته
بانوان ارزشمند و سرمایه های انسانی در عرصه هنر و فرهنگ این مرزو بومتقی قاسمیتقی قاسمیبانوان ارزشمند و سرمایه های انسانی در عرصه هنر و فرهنگ این مرزو بومخاله آرا در حقیقت یكی از چهره های ماندگار خان آباد است،خاله آرا بدون کوچک ترین چشم داشتی به کمک بانوان روستا میرفت و در کلیه کارهای روزمره یاری گر خانواده های روستایی بود.
دهکده گم شدهحسن جعفریحسن جعفریدهکده گم شدهبلوبین.دهکده ای که ناپدید خواهد شد!!!
قلعه بهستانسمانه زارعیسمانه زارعیقلعه بهستانقلعه تاریخی بهستان در ماهنشان زنجان
شروع فصل پشم چینی در روستای خان آبادتقی قاسمیتقی قاسمیشروع فصل پشم چینی در روستای خان آبادبا وجود این که همه ساله در فصل پشم چینی، چندین تن پشم از دام‌های روستای خان آباد چیده می‌شود، اما به علت نبودن صنایع تبدیلی، این محصول با قیمت کمی داد و ستد شده یا اینکه وارد لحاف دوشک می‌شود! در حالی که ایجاد ارزش افزوده این محصول ازجمله مواردی است که می‌تواند موجب تحقق شعار اقتصاد مقاومتی در کشور شود. فصل پشم چینی معمولا در اوایل خرداد ماه شروع می شود .شستشوی دام ها و خشک شدن انها در مجاورت آفتاب و بلافاصله شروع پشم چینی یا همان چر chara .پشم چینی معمولا در دو فصل صورت میگیرد یکی در فصل بهار و دیگری در او
در ورودی مسجد قدیمی وچله خانه روستای هجیجمحمد غریب معاذی نژادمحمد غریب معاذی نژاددر ورودی مسجد قدیمی وچله خانه روستای هجیجروستای هجیج روستایی منحصر بفرد در کل مجموعه هورامان (اورامان ) در مابین استان کردستان و کرمانشاه در کنار رود سیروان قرار گرفته
مشکعبدل شعبانیعبدل شعبانیمشکمشک از پوست گوسفند برای نگهداری آب درست میشود و کار یخچال امروزی را میکرده است
گنبد سلطانیهمرضیه تکفلیگنبد سلطانیهگنبد سلطانیه مقبرهٔ اُلجایتو است که در ۱۳۰۲ تا ۱۳۱۲ در شهر سلطانیه (پایتخت ایلخانیان) ساخته شد
چرا بیشترین نقش سنگ نگاره های ایران، طرح روی سفالینه ها، پیكره های مفرغی و... بزكوهی است؟محمد ناصری فردمحمد ناصری فردچرا بیشترین نقش سنگ نگاره های ایران، طرح روی سفالینه ها، پیكره های مفرغی و... بزكوهی است؟با توجه به اینكه سال 1394 سال بز است، شاید مناسب باشد بر چرایی بز و بزكوهی بررسی بسیار كوتاهی داشته باشیم.
تهیه برگه زردآلو در روستای خان آبادتقی قاسمیتقی قاسمیتهیه برگه زردآلو در روستای خان آبادبا فرا رسیدن فصل برداشت زردآلو در روستای خان آباد زمان تهیه برگه زردآلو نیز آغاز می شود
مراسم پخت ترخینه در روستای خان آباد ( لقینه ترخینه leghineh )تقی قاسمیتقی قاسمیمراسم پخت ترخینه در روستای خان آباد ( لقینه ترخینه leghineh )لقینه leghineh ترخینه ماده اولیه یکی از خوراک های مفید و مغذی به نام آش ترخینه است که معمولا در اواسط فصل تابستان و پس از برداشت محصول گندم تهیه می شود
مراسم تهیه آبغوره در روستای خان آبادتقی قاسمیتقی قاسمیمراسم تهیه آبغوره در روستای خان آبادفصل تابستان شروع فعالیت های بانوان روستایی در راستای تهیه مایحتاج خانواده است.تهیه انواع خشکبار-ترشیجات-و...از جمله این فعالیت هاست.
مراسم تهیه قره قوروت در روستای خان آبادتقی قاسمیتقی قاسمیمراسم تهیه قره قوروت در روستای خان آبادقره قوروت یکی از فرآورده های شیر است بدین صورت که بعد از تهیه کشک که باقی مانده دوغی است
مراسم تهیه کشک محلی در روستای خان آبادتقی قاسمیتقی قاسمیمراسم تهیه کشک محلی در روستای خان آبادکشک از مواد لبنی پر مصرف بانوان روستاییء روستای خان آباد در تهیه خوراک ها و آش های محلی ست.
تعزیه خوانی در فین هرمزگانعبدل شعبانیعبدل شعبانیتعزیه خوانی در فین هرمزگانمراسم تعزیه خوانی در ده شبانه روز اول محرم بطور مستمر هر روز عصر در میدان کوچک مسجد امام حسین بر قرار است
نوسودعدنان مرادیعدنان مرادینوسودپاییزی متفاوت در نوسود
سنندجفرصاد حیدریفرصاد حیدریسنندجشهر سنندج (به کردی: سنه، کورسان)
شهر سنندجفرصاد حیدریفرصاد حیدریشهر سنندجشهر زیبای سنندج
روستای زیبا و گردشگری خرمکوهعلی  خرمکوهیعلی خرمکوهیروستای زیبا و گردشگری خرمکوهروستای خرمکوه از توابع دهستان كلیشم در نیمه شرقی شهرستان رودبار استان گیلان در بخش عمارلو، 20 كیلومتری جهت شمال شرقی جیرنده، در طول جغرافیایی 36درجه و 7 دقیقه و عرض 49درجه و 7 دقیقه در ارتفاع 1601 متری از سطح دریای آزاد در جنوب استان گیلان ،قسمت البرز غربی واقع شده است.
باغهای روستای خساره(شهرستان طارم)مجتبی صفری باغهای روستای خساره(شهرستان طارم)عکس باغهای روستای خساره(شهرستان طارم)
سنگ اوغلان قزروستای خسارهمجتبی صفری سنگ اوغلان قزروستای خسارهعکس مربوط است به سنگ معروف به اوغلان قردختر و پسر که در بالای کوه قرار دارد که سنگ سمت راست متعلق به دختر وسنگ سمت چپ متعلق به پسر است.که از زمان ...
دار قالی...تقی قاسمیتقی قاسمیدار قالی...زندگی مثل یه قالیه،توش یه عالمه نقش و رنگ و طرحه،هر روز صبح كه از خواب پا میشیم، تا شب چند تا گره از این قالی رو می‌بافیم. شبها، یا خواب گره هایی رو م...
دلم تنگ است،گاهی برای کودکی هایم و باز،گاهی برای کودکی هایم...تقی قاسمیتقی قاسمیدلم تنگ است،گاهی برای کودکی هایم و باز،گاهی برای کودکی هایم...آخ که چقدر دلم هوای کرسی ذغالی کرده،دلم میخواد برم زیر یه کرسی ذغالی پاهامو ول کنم و بترسم نکنه منقل وسطش پامو بسوزونه،دلم میخواد سیب های یخو جوری گاز...