نازک‌کاری هنری که به نام همدان ماندگار شد

نازک کاری، هنر ساخت اجسام متفاوت مثل جعبه‌هایی است که در گذشته به منظور جعبه‌ نوشت افزارو جعبه جواهرات کاربرد داشته است. ماده‌ اولیه در ساخت این ر...

ز.ر پنجشنبه 31 شهريور 1390 | 15 سال پیش نازک کاری، هنر ساخت اجسام متفاوت مثل جعبه‌هایی است که در گذشته به منظور جعبه‌ نوشت افزارو جعبه جواهرات کاربرد داشته است. ماده‌ اولیه در ساخت این رشته از صنایع‌دستی چوب است و هنرهای متفاوتی مثل معرق و خاتم بنا به سلیقه هنرمند برای ساخت و تکمیل آثار کاربرد دارد. نازک‌کاران برای ساخت آثار ابتدا با طراحی شیء مورد نظر و سپس نجاری یعنی برش قطعات ظریف چوب و در ادامه نصب قطعات و پرداخت اثر و بعد به کارگیری هنرهایی از جمله کنده‌کاری، معرق و مشبک، اشیا و آثار بدیعی را به منصه‌ بروز و ظهور می‌نشانند. این هنر به تازگی در فهرست میراث ملی به عنوان میراثی ناملموس به ثبت رسیده است. ثبت این موضوع خود نشان دهنده اهمیت و جایگاه این هنر در استان همدان است. برای دریافت اطلاعات بیشتری در خصوص این رشته و جایگاه آن پای صحبت‌های «بهجت عباسی» سرپرست معاونت صنایع‌دستی این استان نشسته ایم. دلیل تلاش معاونت صنایع‌دستی همدان برای ثبت ملی نازک‌کاری چیست؟ استان همدان تنها دارای یک استادکار حرفه‌ای در عرصه هنر نازک کاری است و این هنر با قابلیت‌های بی‌شماری که دارد بسیار ارزشمند بوده و حفظ آن ضروری به نظر می‌رسید. مواد اولیه مورد نیاز در این هنر را نام ببرید. چوب اصلی‌ترین ماده اولیه مورد نیاز در هنر نازک کاری است و در تعریفی ساده چوب ماده‌ای شناخته شده است که از برش تنه‌ درختان به دست می‌آید. این ماده انواع متفاوت دارد و در بین درختان بهترین نمونه‌های چوب را درختان گردو (که در استان همدان فراوان یافت می‌شود)، عناب ، کیکم ، فوفل، سنجد و بعضی درختان دیگر دارند. سریشم از دیر مواد اولیه هنر فوق به شمار می‌آید و این ماده طبیعی از منابع حیوانی مثل شاخ، سم ، پوست، استخوان ماهی و در مواردی از آبشش ماهی سردابی درست می‌شود. امروزه در 99% موارد به جای این ماده قابل بازیافت طبیعی از ماده شیمیایی چسب چوب استفاده می‌کنند. چه اطلاعاتی در خصوص تاریخچه و قدمت این هنر در دسترس است؟ از آنجا که آثار این رشته در زمره مصنوعات چوبی قرار می‌گیرند ابتدا باید به تشریح تاریخچه مصنوعات چوبی و پس از آن به نازک‌کاری در استان همدان پرداخته شود. ایرانیان هنرمند همان طور که با استفاده از سنگ به ساخت ابزار مورد نیاز خود می‌پرداختند از چوب نیز بهره‌های لازم را می‌بردند چنان که در نقوش آثار سنگی شوش و تخت جمشید پاره‌ای مصنوعات چوب نیز دیده می‌شود. یکی از زیباترین نمونه‌های این هنر درآسیای صغیر، منبری است که در مسجد علاءالدین در شهر قونیه موجود است و مربوط به سال 550 ه.ق است. این هنر در دوره زند و قاجار به علت نابسامانی وضع کشور از رونق افتاد و به ساخت ظروف کوچک و وسایل تزیینی همچون قاب آیینه و رحل محدود شد . اما از شواهدی هم چون دَرِ امامزاده سام و حام ( ع ) واقع در شهر سامن می‌توان فهمید که مصنوعات چوبی در دوره صفویه در منطقه ملایر از شهرستان‌های استان همدان تولید می‌شده است . دَرِ مذکور هم اکنون در موزه لطفعلیان ملایر نگه داری می‌شود. نقوش استفاده شده روی این در گره‌های هنـدسی است که نقـش آن با مغار روی چوب منبت شده است. نمونه‌های ساخت آثار چوبی در تاریخ هنرهای چوبی ایران و استان همدان بسیار بوده است اما غیر از نمونه آثار ذکر شده آن چه مجسم و ملموس بوده و بقایای آن هنوز در دست است بعضی ابزارآلات مخصوص ساخت اجسام چوبی است. هنر نازک کاری دارای کدام ارزش‌های شاخص است؟ نیروی انسانی ماهر، برگزیدن دو اثر نازک کاری استادکار همدان در مسابقات نشان اصالت یونسکو در سال‌های 87 و 89 و تکرار قابلیت‌های موجود برای سال‌های آینده و ایجاد تنوع در ساخته‌های چوبی که مشابه آن در تولیدات شهرهای دیگر موجود نیست، برخی از ارزش‌های منحصر به فرد نازک کاری همدان به شمار می‌آیند. کاربرد مواد اولیه کاملاً طبیعی در ساخت محصولات و حتی پژوهش‌ها و آزمایش‌های فیزیکی و شیمیایی گسترده توسط استاد فن در زمینه ی سریشم محکم برای حذف چسب چوب از نازک کاری، وجود پیشینه قوی برای نازک کاری در همدان ، نیاز نداشتن به سرمایه‌گذاری کلان به منظور ایجاد کارگاه تولید مصنوعات چوبی و استفاده از ابزار و وسایل ساده، لازم نبودن ابزارآلات و دستگاه های پیشرفته و مدرن برای ایجاد یک کارگاه نازک کاری و همچنین زمینه‌های آموزش سطح بالا و درست نازک کاری به علاقمندان از دیگر مزیت‌های این رشته ازشمند صنایع‌دستی محسوب می‌شود. اقدامات حفاظتی صورت گرفته در خصوص هنر نازک کاری را شرح دهید. اقدام برای تجهیز کارگاه نازک کاری، تقدیر از هنرمند نازک کار به عنوان بهترین صنعتگر در روز جهانی صنایع‌دستی و ثبت این رشته در فهرست میراث ملی از جمله اقدامات صورت گرفته در راستای حفاظت از هنر نازک کاری است. ثبت این اثر چه تأثیری بر زندگی افراد می‌گذارد؟ با این اقدام بخشی از هنرهای سنتی در حال منسوخ حفظ می‌شود ضمن اینکه صنایع‌دستی در گوشه‌هایی از زندگی مردم مورد توجه قرار می‌گیرد. در صورت توجه خاص به این رشته می‌توان شرایط را برای اشتغالزایی این فراهم کرد و هنرمندان نیز به خلق ابتکار و نوآوری تشویق می‌شوند. (از : "میراث آریا / chtn.irدسته‌بندی سایر ویژگیهای فرهنگی کلید‌واژه نازک‌کاری هنری نام همدان ماندگار82K بازدید

محمد ناصری فردارزش و اهمیت سنگ‌نگاره‌های یافت شده در ایرانیکی از مهم‌ترین منبع‌های شناخت تکاملی بشر، میلیون‌ها سنگ‌نگاره‌های کهنی است؛ که در جای جای دنیا کشف شده است.

محمد ناصری فردجشن چهارشنبه سوری در ایران و دیگر نقاط جهانچهارشنبه سوری در ایران یکی از آئین های کهن ایرانیان جشن چهارشنبه سوری یا به عبارتی دیگر چار شنبه سوری است. ایرانیان آخرین سه شنبه سال خورشیدی را با بر افروختن آتش و پریدن از روی آن به استقبال نوروز می روند. چهار شنبه سوری، یک جشن بهاری است که پیش از رسیدن نوروز برگزار می شود.

محمد ناصری فرداز هنر سنگ تا هنر سفالمطالعات و بررسی های دو دهه ی ما بر روی نقاشی های کهن غارها و کوه های نقاط مختلف ایران، نشان از یک سیر در هم تنیده از پیام و مضمون در نقاشی های کهن غارها و کوه های ایران و طرح های روی سفالینه های پیش از تاریخ ایران دارد.

محمد ناصری فرداسرار و چرایی گیاه هوم و نقش بزکوهیرنگین نگاره های pictographs کهن مکشوفه در خراسان شمالی، با قدمت حدود هزاره ی دهم پ.م. که بزکوهی و گیاه هوم Ephedra را در کنار هم می بینیم. در هزاره های بعد (حدود هزاره سوم پ.م.)، همان پیوستگی بر روی کاسه های گِلی گذشتگان با همان شباهت و پیام هم دیده می شود؟!

حسن صفریمعرفی و اجرای نحوه کارکرد خرمنکوب قدیمی (بَردو)«بردو» صنعتی پرکاربرد دیروز وابزارناشناخته موزه های امروز خرمنکوب های سنتی که در اصطلاح محلی ˈ بَردو ˈ نامیده می شدند در واقع یک ماشین دست ساز چوبی بودند که به وسیله دو گاو و یا دو الاغ بر روی خرمن غلات کشیده و موجب خرد شدن ساقه ها و جدا شدن دانه های گندم از خوشه ها می شد.

سپیده اصلانفرهنگ قناعت در دستبافتهء ایرانی، جولوکن پلاسجولوکن پلاس دست بافته مردم ایران زمین، بخشی از فرهنگ گسترده قناعت در مردم سرزمین پارس و نقطه ای روشن در آئین آشتی با طبیعت است.

محمد ناصری فردرد پاهایی از فرازمینی ها در میان سنگ نگاره های کهن ایران و پرومقایسه و تطبیق برخی از نقوش سنگ نگاره های ایران (کوه های تیمره در اطراف خمین) و کشور پرو در آمریکای جنوبی ، افرادی با کلاه خودهای مشابه و اجزای انسانی خاص (هاله ای از نور). گویی همه آنها بدست یک هنرمند در آن سرزمین های دور از هم حک شده است!

مبینا جعفریاقامتگاه بومگردی روزیه - روستای چاشم

پروین هاوشآوای سنگ؛ گزارشی از سنگ نگاره های منطقه تیمرهبا گذر از منطقه تیمره واقع در دشت گلپایگان، متوجه نماد‌ها و سنگ نگاره های فراوانی از نقوش انسانی و حیوانی گرفته تا نشانه‌ها و سنگ نوشته‌هایی نقش بسته بر صخره های سنگی در منطقه می‌شویم

سپیده اصلانبرند خارجی یا لباس داخلی در مذاق میرزا محمدتقی‌خان فراهانی (امیر کبیر)امیر کبیر اهمیت بالایی به استفاده از پوشش و دستبافته های داخلی می‌داد. تمام پوشش خود را از کالای با ارزش داخلی تهیه می‌کرد.

سپیده اصلانپمبه یا پنبهواژه پمبه در زبان طبری آن چیزی که مظهر لطافت و نرمی است پنبه نامیده می شود. امروزه این لغت با کلمه پنبه جایگزین شده است.

محمد ناصری فردفنجانماهای Cup Marks عصاره گیری آیینی و...اغلب این فنجان نماها بر فراز کوه های کم ارتفاع ایجاد شده اند و کارکردهای عصاره گیری، بویژه از گیاه هوم برای اجرای مراسم هیومه داشته است. در کنار آن کار، برای کوبیدن دانه ها و ساقه های خشک گیاهان نیز کاربرد داشته است.

محمد ناصری فردایرانیان از اولین مخترعان خط بوده‌اندباستان شناس فرانسوی، با رمزگشایی نخستین خط عیلامی که قدمتی بیش از چهار هزار سال دارد، ایرانیان را نخستین مخترعان خط در کنار تمدن بین النهرین اعلام کرد.

محمد ناصری فردسنگ نگاره ها، کهن الگوی های زیست بشر.سنگ نگاره ها، کهن الگوی های زیست بشرند که از پنجره های آنها می توان کلیه ابعاد زیستی انسان های گذشته را رصد کرد. اگر جه در ایران مورد بی مهری بعضی هاست.

محمد ناصری فردگیاه مانایی، هوم یا Ephedraهوم یا درخت زندگی، که ریشه در عمق حیات و زیست ساکنان فلات ایران، بویژه ایرانیان باستان طی هزاره ها داشته است. جالب اینکه اکثر پژوهشگران و محققین ایرانی در عرصه های مرتبط چون: ادبیات، اسطوره شناسی، باستان شناسی، جامعه شناسی، انسان شناسی، تاریخ، فرهنگ، گیاه شناسی و حتی علاقه مندان به ایران شناسی و زیست ساکنان این سرزمین، آن گیاه مقدس و اسطوره ای را ندیده و شاید نمی شناسند.

بابک ارجمندیسنگ نگاره های تیمرهسنگ نگاره ها یکی از کهن‌ترین هنرهای بشر است که از انسان‌های نخستین به یادگار مانده است