سنگ نوشته پهلوی تنگ غرقاب گلپایگان میراثی گرانبها و پر رمز و راز

در این مطلب اشاره کوتاهی به سنگ نوشته پهلوی تنگ غرقاب گلپایگان و ارتباط محتوایی آن با نظریه شکل گیری جهان ارسطو شده است. با گذری برروی سنگ نگاره های...

محسن جمالیچهارشنبه 25 فروردين 1389 | 16 سال پیشدر این مطلب اشاره کوتاهی به سنگ نوشته پهلوی تنگ غرقاب گلپایگان و ارتباط محتوایی آن با نظریه شکل گیری جهان ارسطو شده است. با گذری برروی سنگ نگاره های شهرستان گلپایگان که به حق بهترین نمونه های سنگ نگاره های ایران ،از نظر تنوع ،گستردگی،قدمت و موضوع هستند؛ به مواردی بسیار جالب و ناب بر می خوریم. یکی از بهترین این نمونه ها سنگ نوشته ها هستند.با مطالعه سیر تحول خط می بینیم که خطی که امروز ما بکار می بریم ،تکامل یافته یک سیر تحولی است.در ابتدا شکلها وسیله ایجاد ارتباط بودند؛سپس این شکل ها به نمادها که برای افراد زمان خود قابل فهم بودند درآمدند؛پس از آن با تحولی گسترده و طی زمان طولانی به شکل امروزی درآمده اند.خط پهلوی در این میانه چایگاه ویژه ای دارد و می توان آنرا تکامل یافته خطوط سطری نمادین دانست.این خط در اواخر حکومت اشکانیان رواج یافت اما در زمان ساسانیان بطور گسترده و بخصوص در دربار مورد استفاده قرار می گرفت. در ایران دو نوع از نمونه های خط پهلوی وجود دارد: الفبای کتیبه ای که متعلق به اوایل دوران ساسانیان است و پهلوی تحریری که مربوط به اواخر دوران ساسانی است. در شهرستان گلپایگان در سالهای 1371 و 1372 طی پژوهش های استاد بزرگ جناب آقای دکتر مرتضی فرهادی کتیبه پهلوی تنگ غرقاب کشف گردید اما این پژوهشها ناتمام نماند و در سالهای 1378 و1388 طی پژوهشهای چنین ساله نگارنده و گروه پژوهشی سنگ نوشته های پهلوی دیگری در شهرستان گلپایگان کشف گردید که در دست ترجمه می باشد. تمام این سنگ نوشته ها از نوع پهلوی تحریری هستند یعنی مربوط به اواخر دوران ساسانیان و آغازین روزهای حکومت اسلامی در ایران هستند و در نوع خود در کشور بی نظیر هستند. کتیبه پهلوی کشف شده در تنگ غرقاب مورد مطالعه قرار گرفت و.... و سرانجام ترجمه نهایی آن اینگونه بدست آمد:"این سه چیز را همیشه به خاطر بسپار : راغ خاک ، دریای آب و آتش هیزم". در زمان ساسانیان نگارنده این اثر بی بدیل چه کسی بوده است؟ چه ذهنیاتی از این سه واژه داشته است؟ آب،خاک و آتش... و چه رمز و رازهایی را در این سه عنصر کشف کرده بوده است؟ و از همه مهمتر چه ارتباطی بین او و اندیشه های ارسطو که 2300 سال پیش آب و خاک و آتش و هوا را عناصر تشکیل دهنده جهان می دانست ،وجود دارد؟ می توان به رابطه علمی و فرهنگی ایران و یونان باستان پی برد و یا اینکه چنین تصوری از سرزمین ایران نشات گرفته باشد. پاسداشت سه عنصر آب،خاک و آتش نزد چوپان ،رهگذر و یا هر انسان دیگری در عصر ساسانیان در سرزمین "وردپاتکان" (گلپایگان امروزی)چه مفهومی دارد؟ و جز این است که نشانی از تمدنی بزرگ و فرهنگی شگرف در سالهای دور در این سرزمین است! این نشانه ها باید بیشتر مورد مطالعه قرا بگیرد. البته ممکن است چنین سخنی از عقاید زردشتیان گرفته شده باشد ولی در هر صورت باید تمدن کهن این سرزمین را مورد مطالعه بیشتر قرار داد و در جهت نگهداری از این میراث گرانبها کوشید . هدف از این نوشته تلنگری بر واقعیات ناگشوده میراث گرانبهای سرزمین وردپاتکان بود که امید است به آنها توجه بیشتری شود. با احترام محسن جمالی بهار89 دسته‌بندی سایر ویژگیهای فرهنگی کلید‌واژه سنگ نوشته پهلوی تنگ غرقاب گلپایگان میراثی گرانبها رمز راز89.9K بازدید

هادی دوست عزیز مطلب بسیار جالب وخوبی بود به امید اینكه دوباره ایرانی آباد داشته باشیم با تشكرچهارشنبه 25 فروردين 1389 | 16 سال پیش

محمد ناصری فردارزش و اهمیت سنگ‌نگاره‌های یافت شده در ایرانیکی از مهم‌ترین منبع‌های شناخت تکاملی بشر، میلیون‌ها سنگ‌نگاره‌های کهنی است؛ که در جای جای دنیا کشف شده است.

محمد ناصری فردجشن چهارشنبه سوری در ایران و دیگر نقاط جهانچهارشنبه سوری در ایران یکی از آئین های کهن ایرانیان جشن چهارشنبه سوری یا به عبارتی دیگر چار شنبه سوری است. ایرانیان آخرین سه شنبه سال خورشیدی را با بر افروختن آتش و پریدن از روی آن به استقبال نوروز می روند. چهار شنبه سوری، یک جشن بهاری است که پیش از رسیدن نوروز برگزار می شود.

محمد ناصری فرداز هنر سنگ تا هنر سفالمطالعات و بررسی های دو دهه ی ما بر روی نقاشی های کهن غارها و کوه های نقاط مختلف ایران، نشان از یک سیر در هم تنیده از پیام و مضمون در نقاشی های کهن غارها و کوه های ایران و طرح های روی سفالینه های پیش از تاریخ ایران دارد.

محمد ناصری فرداسرار و چرایی گیاه هوم و نقش بزکوهیرنگین نگاره های pictographs کهن مکشوفه در خراسان شمالی، با قدمت حدود هزاره ی دهم پ.م. که بزکوهی و گیاه هوم Ephedra را در کنار هم می بینیم. در هزاره های بعد (حدود هزاره سوم پ.م.)، همان پیوستگی بر روی کاسه های گِلی گذشتگان با همان شباهت و پیام هم دیده می شود؟!

حسن صفریمعرفی و اجرای نحوه کارکرد خرمنکوب قدیمی (بَردو)«بردو» صنعتی پرکاربرد دیروز وابزارناشناخته موزه های امروز خرمنکوب های سنتی که در اصطلاح محلی ˈ بَردو ˈ نامیده می شدند در واقع یک ماشین دست ساز چوبی بودند که به وسیله دو گاو و یا دو الاغ بر روی خرمن غلات کشیده و موجب خرد شدن ساقه ها و جدا شدن دانه های گندم از خوشه ها می شد.

سپیده اصلانفرهنگ قناعت در دستبافتهء ایرانی، جولوکن پلاسجولوکن پلاس دست بافته مردم ایران زمین، بخشی از فرهنگ گسترده قناعت در مردم سرزمین پارس و نقطه ای روشن در آئین آشتی با طبیعت است.

محمد ناصری فردرد پاهایی از فرازمینی ها در میان سنگ نگاره های کهن ایران و پرومقایسه و تطبیق برخی از نقوش سنگ نگاره های ایران (کوه های تیمره در اطراف خمین) و کشور پرو در آمریکای جنوبی ، افرادی با کلاه خودهای مشابه و اجزای انسانی خاص (هاله ای از نور). گویی همه آنها بدست یک هنرمند در آن سرزمین های دور از هم حک شده است!

مبینا جعفریاقامتگاه بومگردی روزیه - روستای چاشم

پروین هاوشآوای سنگ؛ گزارشی از سنگ نگاره های منطقه تیمرهبا گذر از منطقه تیمره واقع در دشت گلپایگان، متوجه نماد‌ها و سنگ نگاره های فراوانی از نقوش انسانی و حیوانی گرفته تا نشانه‌ها و سنگ نوشته‌هایی نقش بسته بر صخره های سنگی در منطقه می‌شویم

سپیده اصلانبرند خارجی یا لباس داخلی در مذاق میرزا محمدتقی‌خان فراهانی (امیر کبیر)امیر کبیر اهمیت بالایی به استفاده از پوشش و دستبافته های داخلی می‌داد. تمام پوشش خود را از کالای با ارزش داخلی تهیه می‌کرد.

سپیده اصلانپمبه یا پنبهواژه پمبه در زبان طبری آن چیزی که مظهر لطافت و نرمی است پنبه نامیده می شود. امروزه این لغت با کلمه پنبه جایگزین شده است.

محمد ناصری فردفنجانماهای Cup Marks عصاره گیری آیینی و...اغلب این فنجان نماها بر فراز کوه های کم ارتفاع ایجاد شده اند و کارکردهای عصاره گیری، بویژه از گیاه هوم برای اجرای مراسم هیومه داشته است. در کنار آن کار، برای کوبیدن دانه ها و ساقه های خشک گیاهان نیز کاربرد داشته است.

محمد ناصری فردایرانیان از اولین مخترعان خط بوده‌اندباستان شناس فرانسوی، با رمزگشایی نخستین خط عیلامی که قدمتی بیش از چهار هزار سال دارد، ایرانیان را نخستین مخترعان خط در کنار تمدن بین النهرین اعلام کرد.

محمد ناصری فردسنگ نگاره ها، کهن الگوی های زیست بشر.سنگ نگاره ها، کهن الگوی های زیست بشرند که از پنجره های آنها می توان کلیه ابعاد زیستی انسان های گذشته را رصد کرد. اگر جه در ایران مورد بی مهری بعضی هاست.

محمد ناصری فردگیاه مانایی، هوم یا Ephedraهوم یا درخت زندگی، که ریشه در عمق حیات و زیست ساکنان فلات ایران، بویژه ایرانیان باستان طی هزاره ها داشته است. جالب اینکه اکثر پژوهشگران و محققین ایرانی در عرصه های مرتبط چون: ادبیات، اسطوره شناسی، باستان شناسی، جامعه شناسی، انسان شناسی، تاریخ، فرهنگ، گیاه شناسی و حتی علاقه مندان به ایران شناسی و زیست ساکنان این سرزمین، آن گیاه مقدس و اسطوره ای را ندیده و شاید نمی شناسند.

بابک ارجمندیسنگ نگاره های تیمرهسنگ نگاره ها یکی از کهن‌ترین هنرهای بشر است که از انسان‌های نخستین به یادگار مانده است