نقاشی های کهن غار دوشه، سیر و نمایشی از اهلی کردن اسب

  • نقاشی های کهن غار دوشه، سیر و نمایشی از اهلی کردن اسب
  • نقاشی های کهن غار دوشه، سیر و نمایشی از اهلی کردن اسب
محمد ناصری فردشنبه 19 شهريور 1401 | 5 ماه پیشنقاشی های کهن غار دوشه، سیر و نمایشی از اهلی کردن اسب نقاشی های کهنی که در کوه ها و غارها یافت می شوند؛ چند خط ساده و بی روح و پیام نیستند. آنها حاصل اندیشه ها، باورها و دیده های انسان هایی هستند که اطلاعات دوران زیست خود را در قالب کدها، درون نقاشی ها فایل زیپ کرده و به ما انتقال داده اند. سنگ نگاره ها حاصل زندگی و زیست انسان هایی است؛ که پیام های خود را در قالب هنر، خط و تاریخ انتقال داده اند؛ به همین لحاظ در دنیا، غارهای دارای نقاشی های کهن را به روی همگان پلمب می کنند تا رطوبت دهان باز دید کنندگان به آنها صدمه نزند و آن آثار کهن و تکرار ناشدنی محفوظ بمانند. نقش هاي متعدد اسب اهلي را در میان نقاشی های pictograph کهن غارهاي دوشه، ميرملاس، هميان، سنگ مهرداد و... در لرستان متعدد مي بينيم؛ كه با تركيبات رنگي گوناگون خلق شده اند. رنگين نگاره هاي غار دوشه Douche با رنگ سياه و قرمز ( حدود هزاره ي هشتم پ.م.) و رنگين نگاره هاي مكشوفه در ميرملاس و هميان با رنگ هاي قرمز تيره، نارنجی، سياه و طی چند دوره ايجاد شده اند ( حدود هزاره ي دهم پ.م). گفتنی است که برای اعلام سن دقیق رنگین نگاره ها، نیاز به تکنولوژی طیف سنجی عمومی شتاب دهنده است؛ که امید داریم در آینده محقق شود. در ايران اين نخستين بار است، كه نقش هاي اسب در قالب رنگين نگاره ها بطور خاص معرفی مي شوند؛ اگرچه متاسفانه اکنون دیگر اكثر شان به علت يادگار نويسي، عوامل طبيعي و حفاري هاي غير مجاز به دست افراد ناآگاه اغلب مخدوش يا نابود شده اند. روان شاد استاد حمید ایـــزد پنــــاه، پژوهشگر دلسوز اهل لرستان، برای نخستین بار در تابستان1347موفق شدند نقاشی های غار دوشه را کشف و معرفی کنند. ایشان تعداد نقش ها را در همان سال حدود 110 مورد گزارش کرده اند که متاسفانه اکنون تعداد خیلی کمی از آنها باقی مانده است. نقاشی های غار دوشه، با دو رنگ قرمز و سیاه آفریده شده اند؛ که نقاشی های سیاهرنگ بعضا روی نقاشی های قرمز خلق شده اند که نشان از کهن تر بودن نقش های قرمز دارد(شاید حدود هزاره دهم پ.م.). نقش های متعدد اسب سوارها، برای ما بسیار جالب بودند که با رنگ سیاه ایجاد شده بودند. دارای انتقال حالت و روایی هنری بالا بودند. هر کدام طی زمانی خاص و بدست هنرمندی خلق شده بودند که نشان از دیده ها و سیر رخدادهای زیستی هنرمندان داشتند. پیام اصلی نقاشی ها حاکی از اهلی کردن اسب هایی از نژاد گوناگون است؛ ضمن آنکه ابزارهای روز آنها نیز بدست سواره ها دیده می شود؛ که از همه جالب تر ابزاری شبیه به کمند یا کمان می باشد که در دست یک اسب سوار است. برای آیکونوگرافی نقاشی های غار دوشه نیاز به مطالعه و بررسی مولفه های گوناگون و بویژه نقاشی های دیگر غارهای لرستان است. خوشبختانه کشف و معرفی نقاشی های کهن غارها و کوه های ایران، همه بدست پژوهشگران آزاد ایران طی بیش از نیم قرن گذشته صورت گرفته و نام هیچ پژوهشگر خارجی در این عرصه وجود ندارد. ادوارد هانس پژوهشگر آلمانی ۱۳ آوریل ۱۸۹۶ با انتشار « دی هاوستیر » نظر داد كه ایرانیان نخستین مردمی بودند كه اسب را اهلی كرده و به كار گرفتند. طبق تحقیقات هانس، هر سه طایفه ایرانی از هشتصد سال پیش از میلاد قادر به جنگ سواره بوده اند. قبلا گمان می رفت كه اسب، نخستین بار در غرب سیبری اهلی شده است. با احترام – ناصری فرد کلید‌واژهنقاشیهایکهنغاردوشهسیرنمایشیاهلیکردناسب9 بازدید